Continu verbeteren met 5S als fundament voor toekomstbestendig onderhoud
Hoe VolkerWessels Materieel & Onderhoud met continuous improvement en 5S grip kreeg op structuur, veiligheid en werkplezier
Binnen de VolkerWessels-groep vervult VolkerWessels Materieel & Onderhoud (VWMO) een essentiële rol. Vanuit de werkplaatsen in Buren en Dordrecht wordt dagelijks gewerkt aan het beheer, onderhoud en de inzetbaarheid van een omvangrijk en divers materieelpakket. Machines die cruciaal zijn voor het veilig, efficiënt en betrouwbaar uitvoeren van infrastructuurprojecten door heel Nederland.
Die verantwoordelijkheid vraagt om meer dan alleen vakmanschap. Het vraagt om overzicht, voorspelbaarheid en processen die meebewegen met de organisatie. Na een reorganisatie, waarbij beide werkplaatsen onder één organisatie kwamen te vallen, ontstond een logisch moment om stil te staan bij de manier van werken. Beide locaties functioneerden goed, ieder met hun eigen dynamiek en kracht. Tegelijkertijd groeide het besef dat betere afstemming en meer eenduidigheid nodig waren om structureel slimmer te werken en verspillingen in de processen terug te dringen.
Wanneer continu verbeteren geen keuze meer is
Volgens Remo Meijdam, bedrijfsleider van VWMO, werd juist die overgang het moment om kritisch te kijken naar de bestaande werkwijzen. “We hadden een nieuwe organisatie, maar werkten nog grotendeels vanuit bestaande routines,” vertelt hij. “We hebben enorm veel vakmanschap in huis. Mensen weten wat ze doen. Tegelijkertijd wil je voorkomen dat werkwijzen te afhankelijk worden van hoe het altijd is gegaan. We wilden scherp krijgen: doen we de juiste dingen, en doen we die ook op de meest logische manier?”
Die constatering vormde het startpunt voor een bredere aanpak van continu verbeteren (CI). Geen los verbeterproject, maar een integrale benadering waarin Lean-technieken, Kaizen en 5S samenkomen. Het doel was helder: kortere doorlooptijden, hogere efficiëntie en meer rust in de werkplaats, zonder concessies te doen aan veiligheid of vakmanschap.
Over VWMO
VWMO is een materieelbedrijf en onderdeel van KWS Infra. De organisatie is gespecialiseerd in het beheren en onderhouden van een omvangrijk materieelpakket, inclusief alle bijbehorende elektrische en werktuigbouwkundige installaties voor de aanleg en het onderhoud van infrastructuur.
Huidige situatie eerst begrijpen
Met twee teams in Buren en Dordrecht werd samen met de medewerkers de huidige situatie in kaart gebracht. Processen werden geanalyseerd, knelpunten benoemd en verspillingen zichtbaar gemaakt. Met behulp van de Kaizen-methode zijn verbeterpunten geïdentificeerd en vertaald naar heldere actieplannen die direct aansloten op de dagelijkse praktijk.
Dat juist het meelopen op de werkvloer doorslaggevend was, benadrukt Wessel Vuijk, projectleider binnen VWMO. “Je kunt processen beschrijven, maar de echte inzichten krijg je pas op de vloer,” legt hij uit. “Als je ziet waar mensen moeten improviseren, waar informatie ontbreekt of waar het eigenlijk nét te druk wordt. Die gesprekken en observaties waren enorm waardevol. Met ondersteuning van CI-Company werd gezorgd voor structuur in de aanpak en begeleiding tijdens het traject. Niet om te vertragen, maar om te zorgen dat verbeteringen ook daadwerkelijk worden doorgevoerd en geborgd.”
Geen eerste keer, wél een andere insteek
Voor VWMO was 5S geen onbekend terrein. In Dordrecht was er in het verleden al mee gewerkt, maar het effect bleek niet altijd blijvend. Door organisatieveranderingen en de druk van de dagelijkse operatie verdween structuur na verloop van tijd weer naar de achtergrond.
Juist dat inzicht maakte deze keer het verschil. Geen nieuw 5S-traject op zichzelf, maar een aanpak waarin 5S nadrukkelijk werd verbonden aan continu verbeteren en het bredere onderhoudsproces. Volgens Dennis van de Bunt, mede-eigenaar van 5S Company, ligt daar de kern van het succes. “5S werd geen doel op zich,” zegt hij, “maar een praktisch hulpmiddel om structuur en veiligheid op de werkvloer zichtbaar en hanteerbaar te maken. Alleen dan blijft het ook staan.”
Beide werkplaatsen werden afzonderlijk bekeken, ieder vanuit hun eigen dynamiek. Die inzichten vormden samen de basis voor één gezamenlijk toekomstbeeld. Geen blauwdruk waarin alles exact hetzelfde moest, maar een duidelijke richting: zo willen we samenwerken, zo borgen we veiligheid en zo houden we grip op ons werk.
Van analyse naar actie: 5S in de praktijk
Binnen het CI-traject werd bewust gekozen voor een gefaseerde aanpak. De eerste volledige 5S-uitrol vond plaats in Buren, waar het werk vaak ongepland is en materieel aan het einde van de dag terugkomt in de werkplaats. Juist daar was behoefte aan snelle, zichtbare verbeteringen.
De werkplaats in Buren bestaat uit meerdere subgebieden, zoals het magazijn, de Truck APK-straat en de constructie- en verspaningsafdeling. Daarom werd de uitrol stap voor stap uitgevoerd. Alle medewerkers, inclusief KAM, werden getraind en actief betrokken bij de 5S-scan. Vervolgens is er fysiek gestart met de eerste drie S’en van 5S: scheiden, schoonmaken en schikken. Het hele team doorliep deze stappen gezamenlijk. De nieuwe lay-out werd samen bepaald en ondersteund met duidelijke belijning, borden en visuele afspraken.
Ook het magazijn werd meegenomen. Niet vanuit de gedachte ‘alles weg of alles op voorraad’, maar door per proces te kijken wat praktisch werkt. Zoals Dennis het verwoordt: “Niet elke Lean-tool hoeft overal toegepast te worden. Het moet aansluiten op het werk op de vloer. Soms betekent dat heel bewust keuzes maken in opslag, voorraad en werkwijze.”
Dordrecht: bewust vertragen om te kunnen versnellen
Na de succesvolle 5S-uitrol in Buren was het de beurt aan de mechanische afdeling in Dordrecht. Dit traject vroeg om een andere aanpak. Tussen theorie, Gemba walk en uitrol zat bewust meer tijd dan gebruikelijk. Niet omdat het stil lag, maar omdat er grote voorbereidingen nodig waren om 5S écht te laten slagen. Zo werden stellingen verplaatst, de ruimte voor speciaalgereedschap volledig opnieuw ingericht en is zelfs een complete machine verplaatst. Dankzij deze grondige voorbereiding door het team van VWMO sloot de uitrol direct aan op de praktijk en werd deze breed gedragen op de werkvloer.
Wat het oplevert in de dagelijkse praktijk
De effecten werden snel zichtbaar. Meer overzicht, vaste plekken en duidelijke afspraken brachten rust en voorspelbaarheid terug in het dagelijks werk. Voor Fred van Meteren, werkplaatschef in Buren, is dat elke dag merkbaar. “Het werkt gewoon prettiger en sneller. Je hoeft minder te zoeken en alles ligt waar het hoort.” Ook Marc Campschreur, magazijnmedewerker in Buren, ziet het verschil terug in zijn dagelijkse werk. “Het is veiliger en rustiger geworden. Ik werk dagelijks met de app om rondes te lopen en collega’s aan te spreken. Dat helpt om het niveau vast te houden.” Externe audits bevestigden later wat intern al werd ervaren: de basis staat stevig en wordt gedragen door de mensen op de vloer.
Verandermanagement zonder opsmuk
Veranderen betekent niet iedereen direct overtuigen. Het vraagt ruimte om te wennen en resultaten te ervaren. Dat gold ook in Dordrecht. Hugo Drost, voorman op deze locatie, was daar eerlijk over: “Mijn eerste gedachte was eerlijk gezegd: geldverspilling. Maar toen je zag wat het opleverde, draaide dat beeld snel bij.”
Volgens Wessel Vuijk zit de kracht van het traject niet in de methode, maar in de manier van werken. “We hebben niets opgelegd,” licht hij toe. “We hebben samen gekeken, keuzes gemaakt en die consequent volgehouden. Dat maakt dat het blijft hangen.”
Standhouden en vooruitkijken
Na de uitrol verschoof de focus naar Standhouden. Bordgesprekken worden gevoerd, 5S-rondes lopen met ondersteuning van de 5S-app en verbeterpunten blijven zichtbaar. Niet om te controleren, maar om scherp te blijven en continu verbeteren onderdeel te maken van het dagelijkse werk.
Met de aangebrachte structuur ontstaat ruimte om vooruit te kijken. VWMO werkt toe naar een meer data-gedreven en voorspelbare onderhoudsaanpak, waarbij onderhoudshistorie, draaiuren en leveranciersinformatie beter worden vastgelegd en gekoppeld. Dit helpt bij planning, budgettering en het maken van toekomstgerichte keuzes.
Wat uiteindelijk telt
Terugkijkend gaat het gesprek nauwelijks nog over CI, Lean of 5S als methodes. Het gaat over overzicht, samenwerking en werkplezier. Remo vat het kernachtig samen: “Het voelt logisch. Mensen weten waarom dingen zo zijn ingericht en nemen daar verantwoordelijkheid voor. Dat mensen het nu zelf oppakken — dát is voor mij het grootste compliment.” Die verandering blijft niet beperkt tot één werkplaats. Ook tussen de locaties is de samenwerking merkbaar anders geworden. Wessel ziet dat dagelijks terug: “Het voelt niet meer als twee losse werkplaatsen. Mensen kennen elkaar beter en weten elkaar makkelijker te vinden.”
De kern van dit traject is helder: geen snelle winst, maar stap voor stap bouwen aan een manier van werken die past bij de praktijk en voorbereidt op de toekomst. Dank voor het vertrouwen, VolkerWessels Materieel & Onderhoud. Trots om samen in Buren en Dordrecht tastbare verbeteringen te realiseren en een stevige basis te leggen voor continu verbeteren.